NIETZSCHEEXPERIMENT EN NIHILISME
NIETZSCHE–
EXPERIMENT
EN NIHILISME
OVER HET PROJECT

In het onderzoeksprogramma ‘Nietzsche – Experiment en Nihilisme’ staat de notie ‘experiment’ centraal. In Nietzsches denken is dat begrip van het experiment direct verbonden met zijn diagnose van de Europese cultuur als nihilistisch.* Nietzsche lijkt een experimenteel denken en leven te bepleiten en zelf reeds te tonen, als de enig mogelijke manier om te achterhalen of en in hoeverre de onderkenning van het nihilisme in ons (theoretische en praktische, individuele en maatschappelijke) doen en laten kan worden geïncorporeerd. Zijn denken onderscheidt zich binnen de academische filosofie door zijn experimentele karakter: ‘van zijn leven zelf een experiment maken – dat is pas vrijheid van geest, dat werd mij later tot filosofie…’ Het experiment is voor Nietzsche tegelijk zowel een existentiële als een intellectuele onderneming; het is gericht op een levens-beaming zonder dat daarmee het nihilisme zou worden geloochend.

Het onderzoeksprogramma werkt in een aantal projecten de betekenis van een dergelijk experimenteel denken en leven en de verhouding ervan tot het nihilisme nader uit. Zowel Nietzsches (impliciete en expliciete) gebruik van het begrip ‘experiment’, als de betekenis ervan voor menselijk kennen & denken, leven & samenleven, geloven & zin-zoeken, en scheppen & genieten, zullen in verschillende projecten aan de orde komen, en dat alles tegen de achtergrond van wat hij beschrijft als het Europese nihilisme.

* Voor de interpretatie van Nietzsches gedachten over het nihilisme, vertrekt het onderzoeksprogramma van publicaties terzake door Paul van Tongeren (vgl. m.n. Het Europese nihilisme. Friedrich Nietzsche over een dreiging die niemand schijnt te deren. Nijmegen: Vantilt 2012) en de discussie daarover, zoals gepubliceerd in: Chris Bremmers, et. al. (eds.) Beyond Nihilism? Nordhausen: Verlag Traugott Bautz 2018.

STICHTING LAURA

Doelstelling van Stichting Laura is, de academische filosofie en dagelijkse praktijk sterker op elkaar te betrekken – wie is de mens? Vreemd genoeg is het niet vanzelfsprekend dat de filosoof zichzelf als onderzoeksobject ziet; ‘ieder is zichzelf de verste’ zegt Friedrich Nietzsche in Zur Genealogie der Moral. Hij had de moed zich voor deze opgave niet te verschuilen, ontdekte zijn antagonistische instincten in de ontmoeting met anderen en schatte die op waarde – dagelijkse praktijk als experiment dat de waarden van eigen moreel en ‘immoreel’ besef bewust maakt. Het is de basis van het nihilisme; de ‘neurose der gezondheid’ in de evolutie van de mens.  

In de gedichten van Petrarca, vader van de Renaissance, komt de spanning tussen de waarden van de liefde voor Laura en zijn amor fati tot uitdrukking. Stichting Laura werd naar de muze van Petrarca vernoemd.

https://www.kennisbankfilantropie.nl/anbi/laura

COLOFON

Ontwerp website: Meeusontwerpt
Bouw website: Jeroen Vader