NIETZSCHEEXPERIMENT EN NIHILISME
NIETZSCHE–
EXPERIMENT
EN NIHILISME
MARC COLSEN

Promovendus - Fundamentele filosofie

Deelproject: Nietzsche en de experimentele omgang met het nihilisme

"Alle mensen hebben een beeld van de wereld en van hun plaats daarin. Het is de taak van filosofen dit beeld bewust en expliciet te maken, om het vervolgens kritisch te bevragen. Als het goed is, verhogen we zo de kwaliteit van ons denken. Ik ken niemand die het bevragen van wat vanzelfsprekend lijkt zo radicaal doorvoert als Nietzsche. Ook Nietzsche zelf en zijn lezers blijven niet buiten schot als hij vraagt: waarom willen we eigenlijk zo nodig waarheid? Dat maakt het lezen van zijn werk een ongemakkelijke, maar stimulerende ervaring."

Marc Colsen, die cum laude afstudeerde in de filosofie, onderzoekt hoe Nietzsche de wil tot waarheid opnieuw doordenkt en gestalte probeert te geven in het kader van een experiment waarin leven en denken samenkomen.

Begeleiders: prof. dr. Paul van Tongeren en prof. dr. Gert-Jan van der Heiden

Onderzoeksgroep: Center for Contemporary European Philosophy

JANSKE HERMENS

Promovenda - Fundamentele filosofie

Deelproject: "Jeder Mensch ist eine Krankheitsgeschichte": ziekte en gezondheid in Nietzsches cultuurkritiek

"Het lezen en bespreken van Nietzsche's teksten met mijn studenten is keer op keer een fascinerende ervaring. Nietzsche's teksten stellen vaak datgene in vraag, wat wij voor vanzelfsprekend (of: voor nastrevenswaardig) houden. Nietzsche vraagt zich bijvoorbeeld af of gezondheid verkieselijker is dan ziekte en of dat wat wij doorgaans voor 'ziek' houden wel zo ziek is (of dat het misschien iets over ons zelf en onze eigen 'gezondheid' zegt dat wij bepaalde mensen als 'ziek' kwalificeren).  Door zijn scherpe en vaak polemische teksten, wordt Nietzsche tot een uitdagende gesprekspartner. Door zijn 'oneigentijdse' gedachten, scherpt hij onze blik op de (morele) uitdagingen van onze tijd."

Janske Hermens studeerde cum laude af in zowel de filosofie als de sociale wetenschappen. Zij onderzoekt de 'medische' cultuurkritiek van Friedrich Nietzsche.

Begeleiders: prof. dr. Paul van Tongeren en prof. dr. Gert-Jan van der Heiden

Onderzoeksgroep: Center for Contemporary European Philosophy

JOHAN DE JONG

Postdoc - Fundamentele filosofie

Deelproject: "Unser Fragezeichen": opgave en medeplichtigheid van Nietzsches experiment

"Velen zullen beamen dat het belangrijk, misschien zelfs noodzakelijk, is om te denken. Maar wat doen we dan eigenlijk? Voor sommigen betekent denken het vinden van oplossingen of het zien van mogelijkheden. Maar bezinning kan ook verlammen, verzetten, destabiliseren of zelfs vernietigen. Bij weinigen is een zó uiteenlopend scala aan gedaanten van denken zichtbaar als bij Nietzsche: van verfrissend tot beklemmend; zwaarmoedig tot hilarisch; vertederend tot nietsontziend; schokkend tot vruchteloos; briljant tot kitsch. Hij formuleerde zijn eigen filosofische 'opgave' van een 'experimenteel leven' nadrukkelijk in de context van de nihilistische cultuur. Het nihilisme vereiste volgens Nietzsche een radicaal nieuwe vorm van bezinning, die geen ruimte voor eenvoudige oplossingen bood, en de cultuur van binnenuit tegen haar beperkingen liet oplopen."

Johan de Jong is universitair docent Continentale Filosofie aan de Universiteit Leiden. Hij studeerde, promoveerde (cum laude) en was docent aan de Universiteit van Amsterdam, en universitair docent Geschiedenis van de moderne filosofie aan de Universiteit Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op Nietzsches formuleringen van zijn filosofische “opgave” en de manieren waarop Nietzsche “medeplichtig” blijft aan wat hij bekritiseert.

Onderzoeksgroepen: Center for Contemporary European PhilosophyLeiden University Institute of Philosophy